Dat is oorlog

Vrijheidsschrijvers: Ana Bădără en Elien Bijkerk

Veteraan: Rob van der Pol

Het verhaal van onze veteraan

De veteraan wiens verhaal wij geprobeerd hebben te vertolken in ons kunstwerk heet Rob van der Pol. Hij heeft gediend als ongewapend waarnemer voor de Verenigde Naties tijdens de Joegoslavische Oorlogen in de missies International Conference on Former Yugoslavia (ICFY) en United Nations Protection Force (UNPROFOR).

Hij is iemand die heel open en uitgebreid praat over zijn ervaringen met oorlog, en die op een hele wijze en welbespraakte manier zijn verhaal doet en zijn luisteraars meesleept. Aan zijn eigen verhalen weet meneer Van der Pol ook wijze lessen te koppelen voor de jongere generaties die alleen door woorden van mensen zoals hij een idee krijgen van wat oorlog nu echt betekent. Hij is een uitstekende verteller en een inspirerend persoon om mee te praten.

Tijdens ons interview met meneer Van der Pol schetst hij een grimmig en eenzaam beeld van zijn tijd als waarnemer in voormalig Joegoslavië. Hij vertelt over steden in puin en mensen die gescheiden en in angst leven. Hij vertelt over schoten en knallen en families die daar elke dag in moeten zien te overleven.

Maar hij vertelt ook over prachtige stranden met groen en zon. Een lichtpunt van hoop aan de horizon groeiend naarmate de oorlog tot zijn einde komt.

Meneer Van der Pol zegt ons dat mensen die oorlog niet hebben meegemaakt nooit echt zullen voelen hoe het is, en dat dat iets is waar we allemaal dankbaar voor moeten zijn. Dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, en dat we die zeker moeten koesteren.

Dit is in essentie de kern van ons kunstwerk geworden: de grauwe, kille oorlog tegenover onze prachtige, hoopvolle en kleurrijke vrijheid.

De gedachte achter het kunstwerk

In het gedicht linksbovenin ons kunstwerk schetsen we een beeld van de oorlog zoals meneer Van der Pol dat aan ons heeft verteld – hard, koud en eenzaam – maar ook glimpen van mooie stranden en groene vlaktes, iets moois, iets hoopvols.
Dat werken we verder uit in de tekening, met een zon die opkomt aan de horizon over een zee, en die zijn warme stralen over het water, het land en de grijze, brandende stad verspreidt en de wereld kleurt. Een witte duif, een symbool voor de vrede, vliegt over het oorlogsgebied. Een familie schuilt in een met kogels bekladderd huis onder het kleine lichtpuntje van een lamp. Het is een optimistisch beeld, dat hoop symboliseert – een hoop die zelfs in de meest duistere plekken kan schijnen. Een hoop op vrijheid.

Wat neem je mee van operatie vrijheidsschrijvers?

Het belangrijkste wat wij meenemen van de operatie Vrijheidsschrijvers is dat wij, jongeren die opgegroeid zijn in het Nederland van de 21e eeuw, heel erg veel geluk hebben vergeleken met anderen. Wij hebben nooit een oorlog meegemaakt en hopen dat we dat ook nooit zullen.

Door te luisteren naar de woorden van iemand die de oorlog met eigen ogen heeft gezien, en er maandenlang middenin heeft gezeten, leren we de vrijheid die we vaak als een vanzelfsprekend iets nemen toch net iets meer waarderen. We leren om ons in de schoenen te zetten van mensen die veel minder geluk hebben gehad in het leven dan wij, en bewonderen hun doorzettingsvermogen, hun kracht en de hoop op uiteindelijke vrijheid die hen gaande houdt en het ongetwijfelde belang van die hoop.

Het is een hele inspirerende ervaring geweest voor ons, een die we zeker niet snel weer zullen vergeten.